الشيخ الأميني ( مترجم : واحدى )
65
الغدير ( فارسى )
اهميت غدير خم در تاريخ بر هيچ خردمندى پوشيده نيست كه شرف و برترى هرچيزى بسته به فايده و نتيجهء آن است . بنابراين ، در ميان موضوعات تاريخى ، نخستين امرى كه مهمترين فوايد و نتايج را داراست ، موضوعى است كه براساس آن دينى پايهگذارى شده ، يا كيش و آيينى استوار گشته باشد و نيز زيربناى مذهبى بوده باشد كه امتهايى بدان گرويدهاند و دولتهايى به خاطر آن شكل گرفتهاند و سرانجام ، نامى جاودان از آن بر جاى مانده است . به همين جهت است كه تاريخنگاران بزرگ در ثبت مبادى و تعاليم اديان سختكوش بوده و تمامى وقايع و شئون مربوط به آنها را از قبيل : كيفيت پيدايش و نحوهء دعوت و مبارزات و حكومتها و ساير تشكيلاتى كه روزگاران دراز و قرنهاى متمادى بر آنها گذشته است ، ثبت و ضبط نمودهاند . اين سنّت خدايى است كه در ميان پيشينيان بود و در سنّت خدا تغييرى نخواهى يافت . « 1 » بديهى است كه در اين موارد چنانچه مورخ نسبت به امرى مسامحه كند و يا در ثبت و ضبط واقعهاى اهمال روا دارد ، در تأليفش خللى پديد شود كه جبرانپذير نباشد و تاريخى كه آغاز و مبدأ آن در اثر چنين غفلت و اهمالى مبهم و نامعلوم گردد ، چه بسا موجب سرگردانى خواننده به هنگام مطالعهء متن اثر تا پايان آن گردد .
--> ( 1 ) . احزاب 33 / 62 .